علی(ع) مخالفت سیاسی با حکومت را حق طبیعی افراد جامعه به شمار می‌آورد و آن را به رسمیت می‌شناخت و در پی ایجاد جامعه‌ای یکدست و مطیع نبود. همراهی با حکومت یا تعارض با آن، نقشی در امتیازات اجتماعمی و اقتصادی افراد نداشت و عاملی برای بهره‌مندی یا محرومیت از امکانات عمومی به حساب نمی‌آمد. چنین نبود که نزدیکان حکومت و به اصطلاح خودی‌ها دارای حقوق بیشتری نسبت به دگراندیشان و ناخودی‌ها باشند و رشد افراد در جامعه، تابعی از مقدار نزدیکی و همراهی آنان با حکومت باشد.
رفتار مداراگرانة علی (ع) با منتقدان و مخالفان، زمینه‌های آزادی بیان و احساس امنیت در صورت اظهار مخالفت را در جامعه ایجاد کرد و در طول حکومت وی، افراد می‌توانستند مخالفت خود را با سیاست‌های او به راحتی اعلام کنند و البته آسیبی نبینند. در سیره علی (ع) خط قرمزی برای انتقاد از حکومت و شخص حاکم وجود نداشت و پاسخ سخن ـ هرقدر هم که تلخ وموهن بود ـ تنها با سخن داده می‌شد، نه با داغ و درفش. جواب انتقاد، منطق و برهان بود، نه تهمت و بهتان، و هیچ‌کس به خاطر مخالفت زبانی با حکومت، گرفتار تعقیب و تعزیر یا حبس و تعذیب نمی‌شد.
معیار گزینش کارگزاران حکومتی در دولت علی (ع)، تنها لیاقت و کاردانی و پاکدامنی افراد بود و وابستگی‌های قومی و قبیله‌ای و سیاسی در این امر دخالتی نداشت. او در مراقبت بر اعمال کارگزارانش نهایت دقت و در برابر خطاهایشان غایت شدت را به کار می‌بست و به هیچ بهانه‌ای از جمله حفظ آبروی نظام یا آبروی خاطیان، عدالت را زیر پا نمی‌نهاد.

صابر اداک
کویر
رقعی
۱۹٫۰۰۰ تومان
چاپ دوم و سوم ۱۳۹۷
شومیز
۲۰۰ صفحه

اخلاق زمامداری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *